نوشته‌ها

دستِ خالی مکاتب بشری در توصیه به صبر

مکاتب تربیتی بشری و روان‌شناسی باوجوداینکه اذعان می‌کنند که صبر فضلیت اخلاقی بزرگي است، اما برای تشویق مردم به صبر و کسب این فضلیت دست‌خالی هستند؛ گرچه  براي توصيه به صبر  در برخی موارد از راه‌هایی استفاده کرده‌اند كه به‌طورکلی می‌توان ادعا کرد بی‌اثر نیست؛ اما براي ترغيب مردم به کسب فضلیت صبر در بعضي موارد دليل و شيوه مناسبي در اختيار ندارند. به‌عنوان‌مثال براي تشویق به صبر و تحمل در برابر برخی از مشکلات که در زندگی پیش می‌آيد و گاهي منجر به شکست می‌شود، توصیه می‌کنند که شکست‌ها را دوباره ارزیابی کرده و آن را پلی برای پیروزی در نظر بگیرند. مثلاً ورزشكاری که در میدان مسابقه شکست خورد باید تلاش بیشتری ‌كند مهارت و توانمندي بيشتري كسب كند و از شکست خود درس بگیرد تا مسابقه بعد پيروز شود. اصولاً همین شکست‌ها مقدمه پیروزی در بسیاری از امور ده است . افراد بلندهمت به‌راحتی ناامید نمی‌شوند و صحنه را خالي نمی‌کنند. پس شكست و زمین خوردن، و سایر گرفتاری‌ها و مشكلات می‌تواند عاملی برای رشد و ترقی انسان و پله‌ای براي بالا رفتن او و رسيدن به سعادت باشد.

آرامش-اعصاب
توصیه فوق يكي از شيوه‌هاي صاحب‌نظران این مکاتب برای تربیت افراد و تقویت روح صبر و استقامت در دیگران است. اما در بعضي موارد اين مكاتب راهي براي توصيه مردم به صبر و تحمل ندارند. فرض كنيد در حوادث و بلاياي طبيعي كه باعث ويراني و كشته شدن افراد بی‌گناه مي‌شود، حوادثی مردن نزدیکان، مریض شدن خود افراد مخصوصاً مریضی لاعلاج، معمولاً کمتر انسانی در چنین مواردی آرام و بی‌تفاوت ديده مي‌شود. در چنين موقعيت‌هايي اين مكاتب چگونه مي‌توانند مصيبت‌زدگان را به آرامش دعوت كنند؟ غير از اين‌كه تلاش كنند با تلقیناتی ايشان را تسلي بدهند؛‌ از قبيل اين‌كه زندگی همین است،‌ ویژگی طبیعت همین است.هر چيزي زماني از بين می‌رود؛ و يا اين‌كه اتفاقات طبيعي در كنار فوايد فراواني كه دارد، لازمه آن‌ها بعضي خرابي‌ها و مشكلات است و چاره‌ای از آن نيست. ولی واقعيت این است که این حرف‌ها نمی‌تواند تأثیر چندانی بر بي‌تابي‌هايي كه گويا انعکاس طبیعی اين حوادث است، داشته باشد. كمتر كسي مي‌تواند خود را در برابر مصيبت حفظ و از جزع‌وفزع خودداري كند؛ مگر كساني که خودساخته باشند.
منطق بشری راه‌حلی براي توصيه به صبر در این قبيل مشکلات ندارد. فقط دین است که براي تبيين همه اتفاقات و دعوت به صبر و تحمل در برابر همه مشکلات راه چاره دارد. يكي اين است كه مؤمنان در برابر هر مصیبتی در دنيا اجر و پاداشی را در آخرت از خداوند دريافت مي‌كنند. در این زمینه روایات زیادي واردشده است؛ ازجمله اين روایت كه مؤمني که در دنيا به مشكلاتي مثل بیماری یا فقر مبتلا بوده، وقتي در روز قيامت پاداش‌هايی كه خدای متعال به او عطا کرده را مي‌بيند، آرزو می‌كند ای کاش همه عمرم با فقر و گرفتاري گذشته بود تا پاداش بيشتري دريافت مي‌كردم! اين مسئله براي کسی که اعتقاد به دین ندارد، قابل‌فهم نيست و طبعاً او هم از چنين پاداشي برخوردار نمي‌شود؛ چون اين اجر و ثواب فقط به افراد مؤمن داده مي‌شود.
در مکتب دین، وقتی نعمتی به دست می‌آید با درست استفاده کردن و شکر آن را بجا آوردن وعده ثواب داده شده است، این خود علاوه بر بهره‌مندی از خود نعمت و آرامش  استفاده از آن، آرامش دوچندانی در اثر امید به ثواب برای انسان به ارمغان می‌آورد. وقتی هم نعمتی از انسان گرفته شد ازآنجاکه انسان دین‌دار به همه نعمت‌های دنیا به‌عنوان امانت الهی نگاه کند، پس گرفتن آن برای او مصیبت نمی‌شود و تحملش برای او راحت است. نکته درخور توجه اینجاست که در برابر این فقدان نیز برای او پاداشی در نظر گرفته می‌شود. یعنی اول که نعمتی داشت می‌داند که با خوب استفاده کردن از آن پاداش خواهد گرفت و بعد که از دست داد می‌داند چیزی که برای خودش نبوده را از دست داده و اگر صبر کند پاداش خواهد گرفت. اینجا تفاوت آرامش دینی با آرامش‌های خیالی روشن می‌شود. در دین است که می‌توان امیدوار بود که در اثر مصیبت واردشده، رحمت دنیا و آخرت نصیب انسان شود اما انسان بی‌دین در مقابل از دست دادن عزیزان خود چه چیزی برای آرام کردن خود دارد؟ چه امید و انگیزه‌ای برای صبر کردن دارد؟

دانلود کتاب هنر رضایت از زندگی

اگر دنبال کتابی خوب در زمینه رضایت از زندگی می گردید کتاب پیش رو مجرب و مفید بوده است. این کتاب بر اساس آیات و روایات و همچنین بهره گیری از متد شناختی در روانشناسی، به شما در تغییر نگاهتون به زندگی و کسب رضایت کمک می کنه. همچنین اگر دانشجوی رشته مشاوره یا روان شناسی هستید این کتاب می تونه شما رو با نکات کاربردی و مفید دینی در زندگی فردی واجتماعی برای ارائه در جلسات مشاوره کمک کنه. امیدوارم استفاده کنید.

هنر رضایت از زندگی

ادامه مطلب …