احادیث کلامی- قسمت اول

مقدمه
یکی از منابع مهم متکلمان شیعه در طول تاریخ، برای مباحث کلامی احادیثی بوده است که از معصومان رسیده است. هرچند میزان استفاده متکلّمان از معارف حدیثی در طول تاریخ یکسان نبوده است، ولی اجمالا آنان با شدّت و ضعف همیشه نگاهی به احادیث داشته اند.

ابتدا مباحثی را در باب کتابشناسی احادیث اعتقادی شیعه امامیه بیان خواهیم کرد. در بخش دوم، گزیدهای از برخی احادیث کلامی و اعتقادی از منابع مختلف انتخاب شده بیان و شرح و تفصیل می شود.
بحث کتابشناسی بحث بسیار مهمی برای پژوهشگران در این عرصه است. اینکه هر یک از کتابهای کلامی در چه دورهای تدوین شد، مؤلفش کیست، هدف او از تدوین کتاب چه بود، رویکرد او به احادیث چگونه است، رویکرد او در مباحث کلامی فکری چیست؟ اینها مسایل مهمی برای پژوهشگران این عرصه است.
تاريخچه حديث شيعه
اگر بخواهیم نقاط برجسته تاریخ حدیث شیعه در 15 قرن اخیر را بیان بکنیم، می توان در سه مرحل بیان کرد:
الف. دوره حضور ائمه که تألیف اصول و مصنّفات شیعه در این دوره است.
ب. دوره جوامع متقدّم اولیه شیعه یا دورة تدوین کتب اربعه روایی.
ج. دوره جوامع متأخّر.
که در ابتدا دوره ی حضور ائمه به اسختصار بیان می شود

ادامه مطلب …

سوال: آیا همه انسان ها اشرف مخلوقات هستند؟

با سلام خسته نباشید اینکه میگن انسان ها اشرف مخلوقاتن؟؟ آیا اشرف مخلوقات یک صفت کلیه و به همه ی انسانها داده میشه حتی انسانهای خلافکار یا فقط مربوط به اولیاالله است؟

جواب:

منظور از اشرف در این موارد اشرف بالفعل نیست. یعنی اینطور نیست که همه انسان هم اکنون از همه دیگر موجودات با شرافت تر باشند. بلکه به این معناست که انسان ها قابلیت اشرف شدن را دارند. به دلیل اینکه همین انسان می تواند: إِنَّ شَرَّ الدَّوَابِّ عِنْدَ اللَّهِ الَّذینَ كَفَرُوا فَهُمْ لا یُؤْمِنُونَ
اگر انسان ها تفکر را کنار بگذارند از چهارپایان هم نازلتر می شن: لَهُمْ قُلُوبٌ لا یَفْقَهُونَ بِها وَ لَهُمْ أَعْیُنٌ لا یُبْصِرُونَ بِها وَ لَهُمْ آذانٌ لا یَسْمَعُونَ بِها أُولئِكَ كَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَلُّ أُولئِكَ هُمُ الْغافِلُونَ
اما قابلیت اشرف مخلوقات شدن برای غیر انسان ها نیست یعنی اونها حتی بالقوه هم اشرف مخلوقات نیستند و این توانایی رو ندارند که اشرف مخلوقات بشن اما انسان این توانایی رو داره اما اینکه انسان اشرف مخلوقات هست دلایلی داره از جمله اینکه خداوند دستور به تکریم بنی ادم داده و تمام دنیا را برای او خلق و مُسَخَّر کرده: وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْأَرْضِ جَمیعاً مِنْهُ إِنَّ فی‏ ذلِكَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَتَفَكَّرُونَ
بنابراین انسان اشرف مخلوقات است به این معنا که اگر از قابلیت هایی که به او داده شده به درستی استفاده کند می تواند برترین و با شرافت ترین مخلوق گردد در غیر این صورت دلیلی برای برتری وی بر موجودات دیگر نیست. مخصوصا که دارایی و امکانات موجودات دیگر همچون انسان نیست. پس اگر انسان هم مثلا همچون حیوانات رفتار کند و زندگی کند نه تنها از آنها برتر نیست و حتی مساوی هم نیست.

معرفی کتاب عقل و اعتقاد دینی

کتاب عقل و اعتقاد دینی نوشته مایل پترسون، ویلیام هاسکر، بروس رایشنباخ، دیوید بازینجر می باشد. این اثر یکی از بهترین منابع در زمینه فلسفه دین می باشد. در این کتاب مسائل کلاسیک و جدید کلامی به زبانی شیوا پرداخته شده است و خوشبختانه ترجمه کتاب نیز دارای پیچیدگی نیست و به راحتی قابل استفاده است. برخی از مسائلی که در این کتاب به آنها پرداخته شده است عبارت است از تجریه دینی، عقل و ایمان، براهین اثبات وجود خدا، زبان دین، معجزات، الهیات پویشی، کثرت‌گرایی دینی، معرفت‌شناسی اصلاح‌شده و …

در این بخش تلخیص عالی نیمه دوم این کتاب که توسط خانم زهره رجبی، دانشجوی کارشناسی ارشد رشته کلام شیعه، دانشگاه ادیان انجام شده است را در اختیار شما قرار داده ایم. امیدوارم با خواندن این خلاصه انگیزه بیشتری برای خواندن اصل کتاب در شما ایجاد شود.

Aghl-Va-Eteghade-Dini

در پایان گفتن این نکته نیز ضروری است که برخی نقدها به این کتاب مطرح شده که در صورت اجازه ناشر لینک دانلود آن نیز قرار داده خواهد شد.

 

 

سرّ آغاز

به نام الله پاک و منزه از پلیدی ها و درود بر پیامبران الهی به ویژه نگین خلقت و خاتم رسالت محمد مصطفی و اهل بیت پاک ایشان. شکر خداوند که نعمت در حق بندگان به تمام عطا کرد و عقل کامل به حد هر شخص ارزانی داشت به قدری که کسی خود را محروم از  آن ندانسته بلکه گاه برخی خود را عقل کُل و عاقلترین میدانند. وشکر بر نعمت فرستادگان بر حقش که عهده دار هدایت بندگان شد و ایشان نیز رحمت را دریغ نداشته و در حد کافی بلکه بیشتر آنچه را برای هدایت لازم بود ارزانی داشتند. و شکر دیگر بر بندگانی که در راستای انتشار حقیقت گام برداشته و به اعتلای سخن حق کمر همت بسته اند.
من سید ابوالفضل ایرانی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته مشاوره هستم. به سبب سکونت در شهر مقدس قم و وجود با برکت بزرگان در این شهر توانستم از محضر علوم دینی برخی از اساتید بزرگوار استفاده کنم. در این میان، علم کلام و اعتقادات از همه بیشتر بنده را جذب خود گردانید و من هم با تمام توان سعی کردم آموخته ها را با دید نقادانه فرابگیرم. بعد از فراگیری علوم در زمینه مهارت و آداب مناظره مدتی خدمت برخی از اساتید حضور یافتم و توانستم مهارت نسبی در این زمینه کسب کنم.الحمدلله علی نعمته
بعد از ظهور نرم افزارهای موبایلی کم کم با مناظره دراین شبکه ها آشنا شده و سعی کردم سخنی را که گمان می کردم به حقیقت نزدیکتر است به گوش مخاطبان برسانم. گاه در قالب گفتگو و گاه در قالب مناظره. سعی کردم با رعایت ادب و منطق در همه مناظرات بر مخالفان پیروز شوم البته این اتفاق گاه به این خاطر می افتاد که حریفان مدعی چندانی نبوده اند. در هر صورت مناظره هایی انجام شد. وجه تمایز مناظرات، موضوعات و گروه هایی بود که با آنها بحث کرده ام و وجه شباهت تقریبا همه آنها عدم کوچکترین تغییر و یا حتی بازنگری افراد در گفته هایشان بود. (به جز چند مورد)
با مرور زمان و زیاد شدن تعداد مناظرات و بی اثر بودن آنها در افراد مخالف به این نتیجه رسیدم که اکتفا به مناظره روش درستی برای رساندن پیام به مخاطب نیست چراکه بعد از مناظره، تقریبا هیچ اثر مکتوب یا صوت یا مصوری از آنچه گفته شد باقی نمی ماند. البته  برخی از گروه ها نیز متاسفانه با تغییر محتوی و سانسور مطابق میل خود مناظره ها در کانال مخصوص تلگرام خود قرار می دادند.
از این رو برای اینکه بحث ها از این حالت خارج شده و قابلیت ماندگاری داشته باشد تصمیم گرفتم علاوه بر حضور در این گروه ها و مناظره ها برای اتمام حجت، محتوای آموزشی مناسب را مستقلا تهیه کرده و در اختیار مشتاقان قرار دهم. در این وبگاه قصد دارم خدمات اعتقادی را به کسانی که تمایل به شنیدن و دیدن دارند ارائه کنم. این خدمات در قالب پرسش و پاسخ، مصاحبه، عکس نوشته،نوشته کوتاه، کلیپ های ویدئویی کوتاه و کتاب های مهم اعتقادی می باشد.
از آنجا که ادعای عصمت ندارم، از همه عزیزان ناقد خواهشمندم بزرگی فرموده و نقدهای خود را به اطلاع اینجاب برسانند.
همچنین از تمامی برادران و خواهرانی که در زمینه توسعه و نشر مکتب اهل بیت حاضر به همکاری با اینجانب هستند، صمیمانه درخواست می کنم ولو شده به اندازه یک نوشته، این برادر کوچکشان را یاری فرمایند. اجرکم عند الله تعالی
امیدوارم در این ایام و لیالی مبارک، این عمل کوچک مورد توجه رب العالمین و مقربان درگاهش قرار بگیرد.
التماس دعا

سید ابوالفضل ایرانی